Vụ Công ty Cổ phần Xi măng Xuân Thành khai thác khoáng sản trái phép: Có thể xử lý hình sự

Tháng 03/2019 Công ty Cổ phần Xi măng Xuân Thành được Bộ Tài nguyên và Môi trường cấp phép khai thác khoáng sản, nhưng theo phản ánh của người dân, đơn vị này đã tiến hành khai thác trước đó suốt thời gian dài… Việc này có thể bị xử lý theo Điều 227 Bộ luật Hình sự…

Công ty Cổ phần xi măng Xuân Thành
Công ty Cổ phần xi măng Xuân Thành khai thác khoáng sản trước khi được cấp phép

Công ty Cổ phần Xi măng Xuân Thành khai thác khoáng sản trước khi được cấp phép

Công ty Cổ phần Xi măng Xuân Thành được Bộ Tài nguyên & Môi trường cấp phép số 780/GP-BTNMT ngày 29/3/2019, khai thác khoáng sản bằng phương pháp lộ thiên đá sét xi măng Khe Non 2 thuộc các xã Thanh Hương, Thanh Lưu và Liêm Sơn, huyện Thanh Liêm.

Nội dung giấy phép ghi: Tổng diện tích khu vực khai thác của Công ty là 74,5ha. Trong đó bao gồm: Khu I: 52,7ha, khu II: 2,4ha và khu III: 19,4ha, được giới hạn bởi các điểm khép góc có tọa độ xác định theo Phụ lục 1 và Bản đồ khu vực khai thác, khoáng sản tại Phụ lục 2. Mức sâu khai thác của Khu I và Khu III là -15m, Khu II là -5m.

Trữ lượng mà công ty được phép khai thác là 30.847.646 tấn đá sét (Khu I: 22.479.390 tấn; Khu II: 385.064 tấn và khu III: 7.983.192 tấn). Công suất khai thác mỗi năm từ 250.346 đến 1.202.102 tấn.

Giấy phép khai thác khoáng sản của Bộ Tài nguyên và Môi trường cấp cho Công ty Cổ phần Xi măng Xuân Thành.

Công ty Xuân Thành phải nộp thiết kế mỏ được lập, thẩm định; Báo cáo Sở TN&MT Hà Nam để kiểm tra thực địa, xác định tọa độ, mặt bằng khai thác cắm mốc giới khu vực được phép khai thác và phải thực hiện đầy đủ nội dung báo cáo đánh giá tác động môi trường, phục hồi môi trường của dự án khi quá trình khai thác hoàn thành.

Trước khi khai thác, Công ty Xuân Thành phải đăng ký ngày bắt đầu xây dựng cơ bản mỏ, ngày bắt đầu khai thác cũng như thông báo về giám đốc điều hành mỏ, kế hoạch khai thác.

Tại mục 6 Điều 1 Giấy phép số 780/GP-BTNMTcó ghi thời hạn khai thác là 27 năm, trong đó có 1 năm xây dựng cơ bản mỏ.

Như vậy, có nghĩa là Công ty Cổ phần Xi măng Xuân Thành sẽ tốn thời gian 1 năm để xây dựng mỏ và qua tháng 03/2010 mới bắt đầu tiến hành khai thác khoáng sản.

Mặc dù vậy, nhiều người thuộc địa bàn xã Thanh Hương, huyện Thanh Liêm, tỉnh Hà Nam phản ánh Công ty Cổ phần Xi măng Xuân Thành đã khai thác khoáng sản từ cách đây rất lâu, gây ảnh hưởng tới cuộc sống, sinh hoạt hàng ngày. Minh chứng rõ ràng nhất là việc nổ đá khiến khói bụi xộc thẳng vào nhà dân. Cùng với đó là lưu lượng xe tải chở khoáng sản qua lại nhiều, khiến tuyến đường xuống cấp…

Nhiều lần người dân đã phản ánh tới chính quyền địa phương và các cơ quan chức năng huyện Thanh Liêm nhưng không được xử lý.

Tại khu vực Khe Non 2, Công ty Xi măng Xuân Thành đang khai thác cũng không có hệ thống phun sương hay che chắn. Tại đường ĐH13 đoạn qua xã Thanh Hương, đoàn xe mang logo của Tập đoàn Xuân Thành không được che chắn đang tấp nập, vội vã chở đất đá từ mỏ lao nhanh trên đường khiến bụi bay mịt mù, người đi đường không nhìn rõ được đường.

Ngoài ra, khu vực mỏ khai thác cũng không cắm biển báo an toàn, không lắp đặt trạm cân, không có hệ thống camera giám sát, vận chuyển ra ngoài hàng nghìn tấn nhưng không hề thấy bóng dáng của cơ quan chức năng nào kiểm tra, giám sát.

Công ty Xi măng Xuân Thành có bị xử lý hình sự?

Nhiều người dân cho rằng, việc Công ty Xi măng Xuân Thành khai thác khoáng sản trái phép suốt thời gian dài mà không bị chính quyền từ cấp tỉnh, huyện, xã… phát hiện là điều lạ lùng. Cơ quan chức năng đã “ở đâu” trong vụ việc này và có hay không việc “chống lưng” cho vi phạm pháp luật?

Tại Điều 227, Bộ luật hình sự/ Tội vi phạm các quy định về nghiên cứu, thăm dò, khai thác tài nguyên quy định:

1. Người nào vi phạm các quy định của Nhà nước về nghiên cứu, thăm dò, khai thác tài nguyên trong đất liền, hải đảo, nội thủy, vùng lãnh hải, vùng đặc quyền kinh tế, thềm lục địa và vùng trời của Việt Nam mà không có giấy phép hoặc không đúng với nội dung giấy phép thuộc một trong những trường hợp sau đây hoặc đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi này hoặc đã bị kết án về tội này, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm, thì bị phạt tiền từ 300.000.000 đồng đến 1.500.000.000 đồng hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm:

a) Thu lợi bất chính từ nghiên cứu, thăm dò, khai thác tài nguyên nước, dầu khí hoặc loại khoáng sản khác từ 100.000.000 đồng đến dưới 500.000.000 đồng;

b) Khoáng sản trị giá từ 500.000.000 đồng đến dưới 1.000.000.000 đồng;

c) Gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác mà tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 31% đến 60%.

2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tiền từ 1.500.000.000 đồng đến 5.000.000.000 đồng hoặc phạt tù từ 02 năm đến 07 năm:

a) Thu lợi bất chính từ nghiên cứu, thăm dò, khai thác tài nguyên nước, dầu khí hoặc loại khoáng sản khác 500.000.000 đồng trở lên;

b) Khoáng sản trị giá 1.000.000.000 trở lên;

c) Có tổ chức;

d) Gây sự cố môi trường;

đ) Gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của 02 người mà tỷ lệ tổn thương cơ thể của mỗi người 61% trở lên hoặc gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của 04 người mà tỷ lệ tổn thương cơ thể của mỗi người 31% trở lên;

e) Làm chết người.

3. Người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 50.000.000 đồng đến 500.000.000 đồng.

4. Pháp nhân thương mại phạm tội quy định tại Điều này, thì bị phạt như sau:

a) Pháp nhân thương mại thực hiện hành vi quy định tại khoản 1 Điều này, đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi này mà còn vi phạm hoặc đã bị kết án về tội này, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm, thì bị phạt tiền từ 1.500.000.000 đồng đến 3.000.000.000 đồng;

b) Phạm tội thuộc trường hợp quy định tại khoản 2 Điều này, thì bị phạt tiền từ 3.000.000.000 đồng đến 7.000.000.000 đồng hoặc đình chỉ hoạt động có thời hạn từ 06 tháng đến 03 năm;

c) Pháp nhân thương mại còn có thể bị phạt tiền từ 100.000.000 đồng đến 500.000.000 đồng, cấm kinh doanh, cấm hoạt động trong một số lĩnh vực nhất định hoặc cấm huy động vốn từ 01 năm đến 03 năm.

Ngoài ra, việc xử lý vi phạm hãnh chính trong lĩnh vực tài nguyên môi trường còn được áp dụng theo Nghị định 33/2017/NĐ-CP ngày 3/4/2017 của Chính phủ.

Theo các thông tin được công khai, Công ty Cổ phần Xi măng Xuân Thành được thành lập từ ngày 23/02/2012 với mã ngành nghề kinh doanh chính là Sản xuất xi măng, vôi và thạch cao.

Ngoài ra còn có các ngành nghề như: Sản xuất bê tông và các sản phẩm từ bê tông, xi măng và thạch cao; Sản xuất sản phẩm từ chất khoáng phi kim loại khác chưa được phân vào đâu; Chi tiết: Chế biến đá các loại; Bán buôn vật liệu, thiết bị lắp đặt khác trong xây dựng; Bán buôn kim loại và quặng kim loại; Bán buôn nhiên liệu rắn, lỏng, khí và các sản phẩm liên quan; Vận tải hàng hóa bằng đường bộ; Phá dỡ; Chuẩn bị mặt bằng; Đại lý, môi giới, đấu giá hàng hóa; Khai thác đá, cát, sỏi, đất sét; Khai khoáng khác chưa được phân vào đâu…