Thâm nhập thị trường máy nội soi “hết đát” tiềm ẩn những lo ngại khi thăm khám cho bệnh nhân

Hàng loạt sản phẩm máy nội soi dù đã ngừng sản xuất cách đây hai thập kỷ nhưng vẫn đang được bán tràn lan trên thị trường.

Hàng loạt sản phẩm máy nội soi dù đã ngừng sản xuất cách đây hai thập kỷ nhưng vẫn đang được bán tràn lan trên thị trường. Thậm chí, những sản phẩm này không hiểu bằng cách nào đó đã vào các bệnh viện, phòng khám, hàng ngày đang phục vụ cho công việc thăm khám sức khỏe cho người dân.

Đề làm rõ những mập mờ về thị trường máy nội soi đã “hết đát”, phóng viên đã thâm nhập, tiếp cận “thị trường ngầm” này để có góc nhìn đa chiều về thị trường máy nội soi không được cấp phép lưu hành và những “chiêu trò” của những nhà cung ứng sản phẩm này nhằm qua mặt cơ quan quản lý Nhà nước.

Trong vai một chủ phòng khám đang có nhu cầu về thiết bị nội soi, qua mạng xã hội, chúng tôi biết đến anh N.G. H (Hà Nội). Anh H. được coi là một trong những “ông trùm” của giới cung cấp thiết bị y tế, đặc biệt là thiết bị nội soi được cho là đã hết hạn sử dụng.

Máy nội soi “hết đát” được bán tràn lan trên mạng xã hội.

Mới tiếp xúc với chúng tôi, H. tỏ ra cảnh giác, ngại chia sẻ thông tin về công việc cũng như các sản phẩm của mình. Sau khi cảm thấy chúng tôi đáng được tin tưởng, H. dần “mở lòng” và lộ ra những “chiêu” hợp thức hóa thiết bị “hết date” này nhằm qua mặt các cơ quan chức năng.

Anh H. giới thiệu, để tiết kiệm chi phí, với quy mô phòng khám nhỏ thì anh nên dùng các sản phẩm máy nội soi như Olympus CV-70, CV-200, CV-240, CV-260. Đây là những thiết bị đã cũ, chỉ có giá trên 200 triệu đồng. Nhưng nếu cùng với một máy nội soi có giấy tờ đầy đủ thì có giá lên tới 1,8 tỷ đồng.

“Yên tâm, sản phẩm này các bệnh viện và phòng khám lớn dùng nhiều lắm. Chỉ bỏ ra vài trăm triệu mà vẫn có máy để dùng thay vì bỏ tới gần 2 tỷ đồng. Quá hời phải không anh.”

Thông tin đăng tại nhận được sự quan tâm của nhiều người và hầu hết mọi người yêu cầu về được biết về giá các sản phẩm này.

Dẫn chúng tôi vào căn phòng được cho là công ty của H., hàng loạt các thiết bị, máy móc y tế được bày la liệt trong căn phòng khá khiêm tốn với chỉ khoảng 20m2. Theo anh H thì đa phần ở đây là thiết bị và phụ kiện của máy nội soi và một số thiết bị y tế đặc thù.

Khi được đề nghị, H. bắt đầu “bóc tem” một máy nội soi Olympus Lucera CV-200SL và lắp ráp. Nhiều bộ phận còn nguyên trong thùng, được bọc bằng màng nilon bảo quản. Vừa lắp, H. vừa nói chuyện và giới thiệu về công năng, đặc điểm của sản phẩm.

Chỉ sau vài phút lắp ráp, một chiếc máy nội soi đã được “dựng” khá hoàn chỉnh. H. thử nghiệm bằng cách soi vào lòng bàn tay cho chúng tôi xem, nhận thấy màn hình hiển thị không được rõ ràng, anh ra bảo: Hiện màn hình này không tương thích nên cho hình ảnh không được rõ nét do thiết bị đã cũ. Tuy nhiên khi lắp cho khách hàng thì sẽ được lắp bằng màn hình chuẩn đảm bảo hình ảnh sẽ rõ nét hơn.

Anh H. nhiệt tình giới thiệu các tính năng của máy nội soi “hết đát”.

Khi có thắc mắc về việc nếu sử dụng thì làm sao chứng minh nguồn gốc, xuất xứ sản phẩm vì những mặt hàng này đã ngừng sản xuất, không còn được cơ quan quản lý cấp phép lưu hành, H. xua tay cười: Yên tâm, có bí quyết “qua mặt” cả!

Theo đó, khi “thượng đế” mua sản phẩm, bên anh H. “hô biến” chiếc máy 200 triệu thành máy 1,8 tỷ. Nhưng đó chỉ là trên hồ sơ, giấy tờ, còn máy thì vẫn dùng hàng “hết đát”.

Đặc biệt, để đối phó khi có cơ quan quản lí đến thanh kiểm tra, chỉ trong thời gian ngắn, H. sẽ vận chuyển máy có đầy đủ giấy tờ đến “đánh tráo” để qua mắt. Nếu cần thiết thì công ty sẽ làm biên bản bảo hành, chiếc máy “ảo” có giá trị khủng kia sẽ trở về công ty H. để bảo hành.

“Khi nhập máy thì anh sẽ thanh toán 80% tiền máy cho công ty. Sau khi phía cung ứng sản phẩm hoàn thiện việc lắp đặt thì người mua máy sẽ thanh toán 20% số tiền còn lại.”

Để tạo niềm tin cho “thượng đế”, anh khẳng định chắc nịch rằng chế độ bảo hành cũng như đảm bảo an toàn đều được phía công ty chăm sóc kỹ càng.

“Chúng em sẵn sàng bảo hành cho anh máy đến 2 năm. Nếu có xảy ra trục trặc thì chúng em mang máy khác cho anh dùng”, anh H. quả quyết.

Sau khi xem thiết bị, “thượng đế” có nhu cầu lắp đặt máy sẽ được phía cung cấp sản phẩm bảo hành và kiểm tra thường xuyên.

Trao đổi với phóng viên, đại diện Vụ Trang thiết bị và Công trình y tế (Bộ Y tế) cho biết: Qua kiểm tra thông tin phóng viên cung cấp, thì 4 loại máy nội soi gồm các mã CV-70, CV-200, CV-240, CV-260 không được cấp phép nhập khẩu vào Việt Nam. Hiện Bộ Y tế không cấp phép cho bất kỳ tổ chức, doanh nghiệp nào nhập khẩu các loại máy này.

“Qua trao đổi với hãng được biết 4 loại máy nội soi như PV đã phản ánh thì đã dừng sản xuất khá lâu rồi. Trong đó, CV-200 đã dừng sản xuất từ tháng 3/1999; CV-70 dừng từ tháng 3/2014; CV-260 dừng từ tháng 3/2014. Hiện đối với hãng Olympus chỉ có 2 loại được sử dụng phổ biến, được cấp phép là CV-170 và CV-190.

Mặc dù Bộ Y tế khẳng định không còn cấp phép lưu hành, nhưng theo khảo sát của phóng viên, những mặt hàng này đang được bán công khai tại các cơ sở bán thiết bị y tế mà không bị cơ quan chức năng kiểm tra.

Theo một bác sỹ hiện đang làm công tác nội soi cho rằng: Máy nội soi là thiết bị y tế đặc thù có thể được đưa sâu vào trong cơ thể con người để phục vụ việc thăm khám, chăm sóc sức khỏe. Do đó, các thiết bị này cần đảm bảo đầy đủ các tiêu chuẩn của cơ quan chức năng trong nước và quốc tế về nguồn gốc xuất sử, chất lượng sản phẩm đảm bảo các quy trình xuất nhập khẩu và lưu hành tại quốc gia sở tại.

Việc sử dụng những máy nội soi cách đây nhiều thập kỷ trước có thể sẽ ảnh hưởng đến chất lượng cũng như làm sai lệch kết quả về tình hình sức khoẻ của người bệnh. Đó là còn chưa kể đến việc chấp hành các quy định của Nhà nước khi những thiết bị này hiện đã không còn được cấp phép lưu hành.

Chúng tôi không hiểu bằng cách nào, các đơn vị cung ứng sản phẩm vẫn cung cấp ra thị trường cho các bệnh viện và các phòng khám? Quá trình “phù phép” hợp thức hóa các thiệt bị máy nội soi này diễn ra như thế nào, các hóa đơn, chứng từ về mẫu máy, được “thiết kế” ra sao? Đặc biệt, các bệnh viện, phòng khám đã “qua mặt” các cơ quan chức năng như thế nào để sử dụng các loại thiết bị không còn được cấp phép lưu hành này…

Chúng tôi sẽ tiếp tục cập nhật thông tin về sự việc này