Chất độc xyanua tàn phá cơ thể thế nào?

Sau khi tiếp xúc vào cơ thể, chất độc xyanua sẽ ngăn chặn các tế bào tiếp nhận ô xi. Từ đây, cơ thể bị tàn phá vô cùng nhanh với các triệu chứng như đau đầu, chóng mặt, khó thở, co giật…

bỏ chất độc vào trà sữa
Kẻ bỏ chất độc xyanua vào trà sữa đầu độc chị họ tại Thái Bình

Chất độc xyanua tàn phá cơ thể thế nào?

Các triệu chứng sớm bao gồm đau đầu, chóng mặt, nhịp tim nhanh, khó thở và nôn. Các triệu chứng này sau đó có thể được bổ sung bởi co giật, nhịp tim chậm, huyết áp thấp, mất ý thức và ngừng tim. Khởi phát các triệu chứng thường là trong vòng một vài phút. Nếu một người sống sót, có thể có vấn đề về thần kinh lâu dài.

Các hợp chất chứa chất độc xyanua bao gồm khí hydro xyanua và một số muối xyanua. Ngộ độc là tương đối phổ biến sau khi hít phải khói do cháy nhà. Các tuyến tiếp xúc tiềm năng khác bao gồm nơi làm việc liên quan đến đánh bóng kim loại, một số loại thuốc trừ sâu, thuốc nitroprusside và một số hạt giống như táo và quả mơ. Các dạng lỏng của xyanua có thể được hấp thụ qua da. Các ion xyanua cản trở quá trình hô hấp tế bào, dẫn đến các mô của cơ thể không thể sử dụng oxy.

Tuy nhiên, vụ việc em bỏ trực tiếp chất độc xyanua vào cốc trà sữa đầu độc chị họ tại Thái Bình thuộc loại nhiễm độc trực tiếp. Đưa chất độc thẳng vào cơ thể thông qua đường thực quản. Trường hợp này, nạn nhân bị nhiễm độc ngay từ khi chưa uống trà sữa. Bởi khi ngửi thấy mùi lạ trong cốc trà sữa  thì mùi lạ đó chính là chất độc xyanua và bản thân người ngửi đã bị nhiễm độc.

Khi nạn nhân uống trà sữa chứa chất độc xyanua thì chất độc trực tiếp tác dụng lên niêm mạc lưỡi làm và nhanh chóng lan ra các bộ phận liên quan. Khi chất độc xuống đến hệ tiêu hóa sẽ tiếp tục ngấm qua thành dạ dày, tàn phá lan truyền ra tất cả các tế bào, các bộ phận mà nó đi qua.

Vì vậy, nhiễm độc xyanua như vụ nạn nhân chết oan vì em đầu độc chị họ ở Thái Bình là vô cùng khủng khiếp và nặng nề. Nạn nhân gần như không có cơ hội sống sót.

Với các trường hợp khác như tiếp xúc khói cháy nhà, nghề nghiệp có tiếp xúc chất xyanua thì chẩn đoán thường khó khăn. Bệnh này có thể bị nghi ngờ ở một người sau vụ cháy nhà, người bị suy giảm ý thức, huyết áp thấp hoặc có lactic trong máu cao. Nồng độ xyanua trong máu có thể được đo nhưng mất thời gian. Cấp độ 0,5 mg/L ở mức độ nhẹ, 1–2 mg/L ở mức trung bình, 2–3 mg/L là nghiêm trọng và lớn hơn 3 mg/L thường dẫn đến tử vong.

PGS.TS Trần Hồng Côn (khoa Hóa, Đại học Khoa học Tự nhiên, ĐHQGHN) nhận định, Natri xyanua là một chất kịch độc, gây chết người chỉ cần một liều lượng cực thấp. Cùng với Kali xyanua, hợp chất Natri xyanua được liệt kê là một trong những chất độc đầu bảng trên thế giới.

Thông thường, khi tiếp xúc với Natri xyanua sẽ bị ngộ độc ngay cả khi người bị ngộ độc không hề hay biết mình bị nhiễm xyanua. Sau đây là các dấu hiệu nhận biết, được chia làm 3 giai đoạn:

– Giai đoạn 1: Là giai đoạn kích động, người bị nhiễm độc sẽ có dấu hiệu lo lắng, kích động, thở nhanh và lú lẫn.

– Giai đoạn 2: Người bị nhiễm sẽ bắt đầu co giật, khó thở, tụt huyết áp và bị giảm thông khí.

– Giai đoạn 3: Cũng là giai đoạn cuối: Giảm trương lực cơ và mất phản xạ, bị trụy tim mạch, hạ oxy trong máu và dẫn đến tử vong.

Cách cấp cứu khi bị nhiễm độc xyanua

Theo Wikipedia, khi bị ngộ độc Natri xyanua, cần sơ cứu nạn nhân bằng cách cho thở bằng khí oxy. Trong các phân xưởng có sử dụng Natri xyanua, Kali xyanua thường có sẵn bộ cấp cứu trong trường hợp nhiễm độc, bao gồm các chất amyl nitrit, natri nitrit, xanh methylen và natri thiosunfat.

Nếu nghi ngờ phơi nhiễm, người bệnh cần được loại bỏ khỏi nguồn phơi nhiễm và khử nhiễm. Điều trị bao gồm chăm sóc hỗ trợ và cung cấp cho người bệnh 100% oxy. Hydroxocobalamin (vitamin B12a) dường như hữu ích như một thuốc giải độc và thường là thuốc giải độc đầu tiên.

Đường glucozơ có khả năng làm chậm lại đáng kể quá trình gây độc của các hợp chất xyanua, đồng thời bảo vệ các tế bào bằng cách tạo liên kết hóa học với Natri xyanua. Tuy nhiên, mọi người cần nhớ rõ glucozơ không có khả năng giải độc khi bị nhiễm độc Natri xyanua.

PGS.TS Phạm Duệ (Trung tâm chống độc, Bệnh viện Bạch Mai) cảnh báo, khi bị ngộ độc xyanua, người dân không thể tự xử lý mà phải nhanh chóng đến cơ sở y tế để được điều trị tích cực và dùng thuốc giải độc. Khi đi cấp cứu, đặt bệnh nhân nằm nghiêng an toàn (nửa người dưới nằm sấp, mặt nghiêng sang một bên) khi bênh nhân bị co giật. Không để bệnh nhân bị ngã. Không dùng vật cứng chèn miệng nạn nhân co giật mà nên thay bằng vật mềm như khăn…

TH